Ísland verður ekki best skilið með því að merkja hratt við langan lista, heldur með því að sjá hvernig ljós, veður og jarðfræði breyta sama staðnum. Snemma í þessari leiðsögn má nálgast yfirlit Znaki.FM Ísland um Fallegustu staðir á Íslandi . Ferðamaður sem velur færri áfangastaði, fylgist með aðstæðum og gefur sér tíma sér yfirleitt meira en sá sem ekur stanslaust milli mynda á korti.

Dögun á Reykjanesi

Reykjanesskagi sýnir ungt og virkt eldfjallaland nálægt höfuðborgarsvæðinu. Við Kleifarvatn mætast dökk fjöll, vatn og berar hraunbreiður, en á Seltúni sjást gufur, leirhverir og litríkur jarðvegur. Eldvirkni og jarðskjálftar geta breytt aðgengi með litlum fyrirvara, svo opinberar lokanir og hættumat ráða alltaf ferðinni. Ekki skal ganga á nýju hrauni eða yfir bönd við jarðhitasvæði, jafnvel þótt yfirborðið virðist kalt eða fast.

Morgunn á Þingvöllum

Þingvellir sameina sögu þjóðar og hreyfingu jarðskorpunnar. Alþingi var stofnað þar um árið 930 og staðurinn er á heimsminjaskrá UNESCO sem menningarlandslag. Frá Haki má ganga niður Almannagjá, fylgja merktum leiðum að Lögbergi og sjá Öxará falla við Öxarárfoss. Þingvallavatn fyllir lægsta hluta sigdalsins og sprungur sýna hvernig landið gliðnar á flekaskilum. Gestastofan hjálpar til við að tengja það sem sést í landslaginu við sögu og jarðfræði.

Hádegi í Þjórsárdal

Þjórsárdalur býður þrjá mjög ólíka staði á tiltölulega afmörkuðu svæði. Háifoss fellur niður í djúpt gljúfur og Granni sést skammt frá. Hjálparfoss skiptist í tvo arma milli basaltmyndana þar sem Fossá mætir Þjórsá. Gjáin er gróðursæl dæld með lindum, litlum fossum og stuðlabergi. Vegir að útsýnisstöðum geta orðið grófir eða ófærir eftir árstíð, þannig að ferðin þarf að miðast við færð en ekki aðeins vegalengd.

• Þingvellir henta vel fyrir sögu, stutta göngu og rólegt morgunljós.
• Þjórsárdalur sýnir hvernig ár, hraun og rof skapa ólíka fossa á sama landsvæði.
• Reykjanes krefst sérstakrar athygli á nýjustu tilkynningum um eldvirkni og sprungur.
• Á öllum svæðunum á að nota merkt bílastæði og ganga aðeins þar sem aðgangur er heimill.

Síðdegi á Suðurströndinni

Kvernufoss liggur í þröngu gljúfri skammt frá Skógafossi og þar er hægt að nálgast vatnsfallið eftir merktum stíg þegar aðstæður leyfa. Dyrhólaey gefur vítt útsýni yfir svartan sand og Mýrdalsjökul, en tímabundnar lokanir geta gilt vegna fuglaverndar. Reynisfjara er stórbrotin vegna stuðlabergs og Reynisdranga, en óvæntar öldur geta farið langt upp í fjöruna. Halda skal góðri fjarlægð frá sjó, fylgja viðvörunarljósum og aldrei snúa baki að öldunum.

Jökuldagur í Skaftafelli og við Breiðamerkurjökul

Skaftafell er hluti Vatnajökulsþjóðgarðs og þaðan liggja merktar leiðir að Skaftafellsjökli, Svartafossi og útsýnisstöðum yfir sandana. Austar liggja Fjallsárlón og Jökulsárlón, þar sem ísjakar losna frá skriðjöklum og reka um vatnið. Sumir berast um ósinn til sjávar og lenda á Breiðamerkursandi. Ísinn er síbreytilegur og óstöðugur; ekki má klifra á jökum eða ganga út á lónís. Jöklagöngur og íshellaferðir krefjast viðeigandi búnaðar og hæfrar leiðsagnar.

Kyrrara kvöld á Austurlandi

Vestrahorn við Stokksnes myndar skarpa fjallssilu yfir svörtum sandi og grunnu vatni sem getur speglað tindana í logni. Hengifoss fellur fram af klettavegg þar sem rauð leirlög skera dökk basaltlög, en Litlanesfoss blasir við á gönguleiðinni. Borgarfjörður eystri er góður grunnur fyrir merktar göngur um Dyrfjöll og Víknaslóðir. Stórurð undir Dyrfjöllum er árstíðabundinn áfangastaður þar sem snjór getur setið lengi og leiðir þurfa að vera orðnar færar.

Norðurland sem hringur elds og vatns

Mývatnssveit sameinar gervigíga, votlendi, hraun og jarðhita. Dimmuborgir eru flóknar hraunmyndanir, Hverfjall er stór gjóskugígur með gönguleið upp á brún og við Hveri hjá Námafjalli sjást leirhverir og gufustrókar. Dettifoss fellur í Jökulsá á Fjöllum og Ásbyrgi myndar skeifulaga hamraborg með skóglendi og Botnstjörn. Aðkoma að Dettifossi er mismunandi eftir bakka og árstíð, svo skoða þarf opnun vega áður en leið er valin.

Vesturland og Vestfirðir án kapphlaups

Á Snæfellsnesi má sjá Snæfellsjökul, hraunströndina við Djúpalónssand, bergboga við Arnarstapa og Kirkjufell við Grundarfjörð. Skaginn gefur fjölbreytta mynd af landinu án þess að þurfa að aka allan hringveginn. Vestfirðir krefjast meiri tíma. Dynjandi fellur í mörgum þrepum niður hlíðina í Arnarfirði, Rauðisandur breytir lit með birtu og sjávarföllum og Látrabjarg er mikilvægt fuglabjarg með óvörðum brúnum. Hornstrandir eru veglaust friðland og algengasta aðkoman er sjóleiðis.

Hálendið þegar sumarvegir opnast

Landmannalaugar liggja í Friðlandi að Fjallabaki, þar sem litrík líparítfjöll, svart Laugahraun og jarðhiti mynda sterkar andstæður. Kerlingarfjöll bjóða gil, ljósa fjallshryggi og gufandi jarðhitasvæði. Aðgengi er árstíðabundið, F-vegir geta verið lokaðir eða með óbrúuðum ám og bílastæðabókun getur gilt í Landmannalaugum á ákveðnum tímum. Íslenska útgáfa Znaki.FM getur gefið hugmyndir, en staða vega og reglur dagsins verða alltaf að ráða.

Fjórar leiðir eftir lengd ferðar

1. Á einum degi frá Reykjavík má velja Þingvelli og Þjórsárdal eða afmarkaðan hluta Reykjaness.
2. Á þremur dögum má ferðast um Snæfellsnes eða fylgja Suðurströndinni að Skaftafelli án þess að troða of mörgum stoppum inn.
3. Á viku er raunhæft að velja einn landshluta, til dæmis Norðurland og Austfirði, eða fara hringveg með fáum megináfangastöðum.
4. Vestfirðir, Hornstrandir og hálendið njóta sín best með varadegi vegna veðurs, ferða og lokana.

Öryggi og náttúruvernd í sama ferðaplani

• Kanna skal veður, vegaaðstæður og opinberar viðvaranir sama dag og lagt er af stað.
• Ekki má aka utan vega, stöðva á akbraut til myndatöku eða fara inn á lokað svæði.
• Við strendur skal halda fjarlægð frá sjó og við kletta þarf að varast lausan jarðveg og grjóthrun.
• Á jökla, í íshella og yfir óbrúaðar hálendisár á aðeins að fara með rétta þekkingu, búnað og leiðsögn.
• Allt rusl fer með ferðalanginum og viðkvæmur mosi, jarðhiti og fuglavarp eiga að vera ósnert.

Fallegasta leiðin er sú sem landið leyfir

Znaki.FM á Íslandi dregur fram fjölbreytni landsins, en veðrið velur oft endanlega áfangastaðinn. Þingvellir, Jökulsárlón, Mývatn, Snæfellsnes, Dynjandi og Landmannalaugar eru falleg á ólíkan hátt og þurfa mismunandi undirbúning. Með færri stoppum, varaplani og virðingu fyrir verndarsvæðum verður ferðin ekki aðeins öruggari heldur einnig minnisstæðari.